Kuzey Ege Adaları

Kuzey Ege Adaları, Yunanistan ile Anadolu kıyısı arasındaki denize yayılmıştır. Çoğu ziyaretçi, Pire ya da anakaradaki Kavala limanından gemiyle ulaşır; ancak Midilli ve Sakız'ın Atina'ya ve ara sıra Avrupa bağlantılarına hizmet veren havalimanları da mevcuttur. Adaların ortak bir ışık kalitesi vardır — sabahları alçak ve yatay, öğleden sonraları suyu koyu, neredeyse kurşuni bir maviye dönüştürür.

Manzara ve günlük ritim

Ege'nin güneyindeki birçok adadan daha yeşiller. Lesos ve Sisam, çam ve kestane ormanlarıyla kaplı dağ sıralarına sahiptir. Efsanevi uzaklığıyla anılan İkaria, küçük koyların üzerinde ormanlık sırtlarla yükselir. Sakız'ın güney kıyısı daha kurak olup yabani kekik ve laden çalılarıyla kaplıdır; grubun en küçüğü olan Patmos ise kuru ve fundalıklarla örtülü olup beyaz badanalı evleri tek bir tepelik manastırın çevresine sıkışmıştır.

Her limanda — Midilli, Sakız kasabası, Sisam'da Pitagori — sabah balık pazarı gün ısınmadan önce yerel halkı çeker. Küçük tekneler vapurlerin yanına bağlanır. Balıkçılar rihtımda kedilerin seyrettiği balıkları temizler ve ayıklar. Sahil şeridinin gerisinde, çınar ağaçlarının gölgelediği ve çamaşırların asılı olduğu dar sokaklar dikine tırmanır.

Tarihin katmanları

Her ada kendine özgü bir işgal katmanları mozaiği taşır. Sakız, 11. yüzyılda kurulan ve içi 11. yüzyıl mozaiklerle kaplı bir manastır olan Nea Moni'de Bizans şehrinin kalıntılarını korur. Sisam, antik çağda tanrıça Hera'ya adanmış kutsal alan Heraion'un kalıntılarını ve bir zamanlar Pythagoreion şehrine su sağlayan MÖ 6. yüzyıla tarihlenen bir tüneli barındırır. Patmos, Hristiyan geleneğinde Vahiy Kitabı'nın yazıldığı yer olarak kabul edilir; Aziz Yuhanna Teologos Manastırı, Hora köyünün üzerindeki tepeye hâkimdir.

Lesvos daha derin ve katmanlı bir tarihe sahip: Osmanlı dönemine ait camiler ve çeşmeler Bizans kiliselerinin hemen yanında yükselir, Midilli'nin liman cephesindeki 19. yüzyıl neo-klasik yapıları ise Ege'nin refah dönemine tanıklık eder. Ada, önemli bir zeytin üretim merkezi konumundaydı ve Ortaçağ'dan kalma zeytin preslerinin bir kısmı günümüzde hala yörenin dokusuna sımsıkı işlenmiş halde bulunmaktadır.

Yemek ve şarap

Kuzey Ege mutfağı denize ve zeytine dayanır. Izgara ahtapot, limanların yakınındaki raflarda kurutulmak üzere asılı durur. Sardalya ve küçük kızarmış balık yaygındır. Sakız Adası, tatlılarda, alkollü içkilerde ve hamur işlerinde kullanılan sakız reçinesini — çuha çalısının öz suyunu — üretir. Midilli, sardalyasıyla ve Plomari çevresindeki damıtınevlerinde üretilen rakısıyla ünlüdür. Sakız Adası'nda şaraplık üzüm, kıyıya kadar yamaçlardan inen teraslı bağlarda yetiştirilir. İkaria'da yabani otlar — ada çayı, kekik, diktamno — serbestçe büyür ve köy kafeneolarında bunlardan yapılan çay ikram edilir. Peynirler genellikle yumuşak ve tuzludur: mizithra, galomizithra ve keçi ya da koyun sütünden yapılan yerel çeşitler. Yemekler aceleci olmaz, geç yenilir ve sıklıkla açık havada tüketilir.