Karadeniz Bölgesi

İstanbul'dan kıyıya doğu yönde araçla ilerlerken, manzara birkaç saat içinde değişir. Orta Anadolu'nun kuru bozkırı, yemyeşil dalgalı tepeler, orman örtüsü ve yerel halkın "Karadeniz karakteri" dediği — bu yamaçlara yılda 2.000 mm'den fazla yağmur bırakan bir hava sistemi — ilk kesintisiz çiseltisine yerini verir. Pontus Dağları kıyıya paralel uzanır; alt yamaçları çay bahçeleri ve fındık bahçeleriyle kaplı, üst kesimleri ise gürgen ve ladin ormanlarıyla kaplıdır. Akdeniz havzasının en ormanlık kıyı şeritlerinden biridir ve Türkiye'nin başka hiçbir yerine benzemez.

Trabzon ve Trebizond'un mirası

Bölgenin tarihi kalbi, Yunan koloniciler tarafından M.Ö. 8. yüzyılda kurulan ve daha sonra Bizans'ı iki yüzyıl daha yaşatan ardıl devletlerden biri olan Trabzon İmparatorluğu'nun başkenti olan bir liman kenti olan Trabzon'dur. Bu imparatorluk döneminde inşa edilen 13. yüzyıl Ayasofya Kilisesi, şehrin üzerindeki tepelerde yükselmektedir. Fresklerinde Bizans İmparatoru I. Manuil Komnenos'un nadir bir tasviri yer almaktadır. Kalenin altında, çarşı bölgesi hâlâ ortaçağ cadde düzenini korumakta, dar sokakları bakırcıların ve ahşap tornacıların ataları gibi çalıştığı atölyelerle kaplıdır. Şehir, 4. yüzyılda kurulan ve Maçka ilçesinin dağ ormanlarında uçurum yamacına oyulmuş bir Rum Ortodoks kompleksi olan Sumela Manastırı'nı ziyaret etmek için doğal bir üs oluşturmaktadır.

Çay kıyısı

Trabzon'un doğusunda, yol Rize İli'nden geçer; burada teraslı yamaçlar gözün gördüğü yere kadar çay ekilidir. Türkiye'nin çay endüstrisi, 1930'larda genç cumhuriyetin yerli bir ürüne ihtiyaç duymasının ardından bilinçli olarak burada geliştirildi. Üretimde hâlâ küçük çiftlikler egemendir; taze yaprak hasat mevsiminde kooperatifler tarafından satın alınır ve fabrikalarda kurutulur. Ortaya çıkan ürün, hafif buruk, koyu renkli bir demlemedir; küçük lale bardaklarında servis edilir ve gün boyunca az seremoniyle sohbet eşliğinde içilir. Rize, Ardeşen ve Fındıklı sahil kasabalarında, yarı ahşap çerçeveli, sıklıkla kırmızıya veya yeşile boyanmış, süslü cepheli ahşap evler deniz kenarını doldurur. Balıkçı tekneleri şafaktan önce limana döner. Yerel adıyla hamsi olarak bilinen anchovy balığının ızgarasının kokusu, sonbahar ve kış aylarında her rıhtımdan yayılır.

Sahil Tadı

Karadeniz mutfağı kendine özgüdür. Hamsi temel malzemedir — mısır ununda kızartılır, pilav ve cevizle doldurulur, börekte pişirilir. Bölgenin simgesi olan muhlama, sofrada mangal üzerinde pişirilen, yavaş yavaş eriyen yanmış peynirli bir tencere yemeğidir ve parça parça ekmekle yenilir. Laz böreği benzer bir prensiple hazırlanır: ince yufka katmanları arasına beyaz peynir konur, köpürene kadar ızgarada pişirilir. Laz pasta — yoğun baharatlı bulgur yemeği — bölgenin müziğinde ve lehçesinde bulunan aynı Ege ve Laz kültürel örtüşmesini yansıtır. Masada ayrıca dağdaki arıcılıktan elde edilen yerel bal, Jersey ırkı ineklerin sütünden yapılan keskin beyaz peynir ve odun ateşinde pişirilen ince kabuklu pide ekmeği de bulunur.